Nieuwsbrief

Schrijf je in en blijf op de hoogte!

Please wait
untitled-design-30
02 april 2017

VERSLAG TILT-DAG #3 - Vrijdag 31 maart

Tilt is een cross-over festival, dat de letteren vanuit diverse verschillende kunstvormen wilt belichten. De derde dag, Film op Tilt, is daar misschien wel het beste voorbeeld van. In een Zomerachtige-opstelling bekijken we de relatie tussen literatuur en film. Yves Petry, writer in residence, koos voor de gelegenheid vijf films uit die hem inspireren of die overeenkomsten hebben met zijn werk. Samen met Maartje Wortel, interviewer, schrijver en Tilt gastschrijver in 2016, bespraken zij zijn werk aan de hand van de filmfragmenten. Ondanks dat Yves wanneer hij film niet per se vanuit een professioneel oogpunt kijkt, hebben de fragmenten naar eigen zeggen misschien onbewust invloed op zijn werk.

De volgorde van de fragmenten is vooraf door Yves gekozen met een zekere logica - die hij op de avond zelf vergeten is. Maar dat is wellicht passend thematiek van de avond, die draait om fictie versus werkelijkheid, romantiek en ongrijpbare films. Het eerste fragment komt uit The cook, the thief, his wife and her lover (1989), die Yves in de bios zag en raakvlakken heeft met zijn roman 'De maagd Marino'. In zowel de film als Petry's boek wordt een personage vermoord en verorberd. De film werd in meerdere landen verboden, en ook Yves kreeg kritiek op het controversiële onderwerp. Yves vond het juist goed om via het boek zelf "schandaal te schoppen". Toch heeft hij tijdens het schrijven van de roman soms momenten van twijfel gehad. "Maar, die twijfel zit er altijd wanneer je al twee jaar solo aan het werk bent. Je moet die momenten van twijfel als stof gebruiken voor je boek."

Het tweede fragment is uit de cultklassieker Mulholland Drive (2001) van David Lynch. Kijkers die het werk van Lynch kennen, weten dat zijn films zich lastig laten uitleggen. Mulholland Drive draait om een vrouw die leidt aan amnesie. Ze weet niet wie ze is maar wel dat ze gezocht wordt. Na een bezoek aan een merkwaardige theatervoorstelling vindt ze een kistje. In het gekozen fragment maakt ze het kistje open, en verdwijnt daarin. Daarna gaat de film verder, met totaal andere personages. Het zijn die momenten van singulariteit dit Yves in film benijdt. In de literatuur is dat lastig te evenaren. "Literatuur mag meer zijn dan wat er gezegd kan worden. Ik ben op zoek naar een manier om persoonsverwarring te creëren zonder twijfel te zaaien bij de lezer."

Untitled design 31

Een tweede aspect dat Yves benijdt in film is het tonen van gezichten. Om deze reden koos hij voor het derde fragment uit Herfstsonate van Ingmar Bergman (1978). Een beroemde, levenslustige pianiste keert terug naar het huis van haar dochter die een teruggetrokken leven leidt. Het contrast tussen hen is groot; nadat de eerste dagen zijn verstreken komen de sporen uit hun moeizame verleden aan de oppervlakte. Het gekozen fragment is een ruzie waarin onmiskenbaar oud zeer naar boven komt. De 'Bergmanniaanse tragiek' spreekt Yves aan. Hij heeft "de soap op hoog niveau" overgenomen in sommigen van zijn boeken. "En de band tussen kinderen en hun ouders?" vraagt Maartje Wortel, duidend op Petry's boek 'De maagd Marino'. Dat is waarschijnlijk onbewust overgenomen, aldus Yves.

Grote thema's worden aangestipt tijdens het kijken naar het vierde fragment uit Solaris (1972), een verhaal over een kosmonaut die na het overlijden van zijn vrouw naar een ruimtestation vertrekt dat rondcirkelt om de planeet Solaris. Deze planeet kan de wensen en gedachten van degenen die om haar heen cirkelen materialiseren. De vrouw van de kosmonaut verschijnt ook op de planeet - of is het een schijnbeeld? Het thema fictie versus wetenschap boeit Yves, maar hij koos het fragment ook om een andere reden: de traagheid ervan. Het rottende fruit, het zomeronweer, de regen, de tijd die man neemt. "Deze scène trof mij als een subliem moment. In mijn romans gebruik ik regelmatig haiku-achtige korte natuurobservaties, die verwijzen naar iets groters. Het leven is prachtig, alleen zijn wij vaak verblind door onze eigen drama's."

De laatste film appelleert volgens Yves op alle niveaus. We zien een fragment uit Melancholia (2011), over de gelijknamige planeet die dreigt in de aarde op te gaan. Het is de muziek en de grandioze apocalyptische eindscène die de schrijver aanspreken. Zelf voert hij het apocalyptische thema met regelmaat op in zijn romans, in het al dan niet expliciet verlangen naar een nieuwe wereld of het einde van de wereld. Vaak door een romantisch depressieve hoofdpersoon - een tweede overeenkomst met Melancholia. "Sterven moet je doen terwijl je leeft", is een motto van een aantal personages uit zijn boeken.

Het interview wordt gevolgd door de keuzefilm van Yves, die in zijn geheel gedraaid wordt: Le Charme Discret de la Bourgeouisie, een Franse absurdistisch komedie van Luis Buñuel. Een film over de charmante bourgeoisie, op het eerste gezicht oppervlakkig maar met onderhuidse intriges en bedrog.

Foto's: William van der Voort

 

2017-04-02 10:03:30

Plaats reactie

Beveiligingscode Vernieuwen

footer image